Σπ. Σπυρίδη 33-37 - Βόλος
24210-27363
Αιμορροϊδοπάθεια

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου

Το Σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ - αγγλικά: irritable bowel syndrome - IBS) ή Σπαστική εντεροκολίτιδα είναι μια λειτουργική διαταραχή του εντέρου που χαρακτηρίζεται από χρόνιο κοιλιακό άλγος, κοιλιακή δυσφορία, κοιλιακή διάταση (φούσκωμα) και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου απουσία κάποιας οργανικής νόσου. Σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα υφίενται μετά την κένωση. Μπορεί να εμφανισθεί υπό τη μορφή διάρροιας ή δυσκοιλιότητας, ή με εναλλαγή αυτών (κατατασσόμενες οι περιπτώσεις ως IBS-D, IBS-C or IBS-A αντίστοιχα). Επίσης το ΣΕΕ δύναται να παρουσιασθεί έπειτα από μία λοίμωξη (μετα-λοιμώδες, IBS-PI ) ή μία στρεσογόνο κατάσταση. Η διάγνωση του τίθεται εξ αποκλεισμού άλλων οργανικών παθήσεων. Η θεραπευτική αντιμετώπιση στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και περιλαμβάνει αλλαγές στο διαιτολόγιο του ασθενούς, φαρμακευτική αγωγή και ψυχολογική υποστήριξη. Η σωστή ενημέρωση του ασθενούς καθώς και η επικοινωνία με τον γιατρό παίζουν σημαντικό ρόλο. Ποικίλες καταστάσεις μπορούν να υποδυθούν το ΣΕΕ, όπως κοιλιοκάκη (δυσαπορρόφηση γλουτένης), δυσαπορρόφηση φρουκτόζης, λοιμώξεις, παρασιτικές λοιμώξεις όπως λαµβλίαση, Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, χρόνια λειτουργική δυσκοιλιότητα και χρόνιο λειτουργικό κοιλιακό άλγος.Στο ΣΕΕ οι συνήθεις ιατρικές εξετάσεις είναι φυσιολογικές, αλλά το έντερο φαίνεται να είναι πιο ευαίσθητο σε συγκεκριμένα ερεθίσματα, όπως στο balloon insufflation testing. Η ακριβής αιτία του ΣΕΕ παραμένει άγνωστη. Η επικρατέστερη θεωρία υποστηρίζει ότι το ΣΕΕ οφείλεται σε διαταραχή στο κύκλωμα εγκέφαλος - γαστρεντερικός σωλήνας, παρότι μπορεί να υπάρχουν μεταβολές της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος. Το ΣΕΕ δεν είναι επικίνδυνο για τη ζωή του ασθενούς. Παρόλα αυτά όντας αίτιο χρονίου πόνου, κόπωσης και άλλων συμπτωμάτων οδηγεί σε απουσίες από το χώρο εργασίας και χαμένες εργατοώρες που το καθιστούν μια αρκετά "δαπανηρή" νόσο. Επιπλέον διαταράσσει σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής του ασθενούς και επηρεάζει τις κοινωνικές του δραστηριότητες.

Επιδημιολογία

Mελέτες στη Μεγάλη Βρετανία, στις Η.Π.Α., Γαλλία, Νέα Ζηλανδία και Κίνα δείχνουν ότι το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου (γνωστό και με τον όρο σπαστική κολίτιδα, ο οποίος όμως είναι λανθασμένος, διότι το σύνδρομο δεν περιλαμβάνει την εμφάνιση φλεγμονής) παρουσιάζεται σε ποσοστό 11-14% των ενηλίκων. Τα περισσότερα άτομα που πάσχουν από το σύνδρομο δεν συμβουλεύονται γιατρό για τα συμπτώματά τους. H αντιμετώπιση όσων συμβουλεύονται γιατρό είναι χρονοβόρος και δαπανηρή.

Συμπτώματα - Ιστορικό ασθενούς

    Συμπτώματα: Τα κύρια συμπτώματα του ΣΕΕ είναι κοιλιακό άλγος ή δυσανεξία, που συχνά συνυπάρχει με διάρροια και/ή δυσκοιλιότητα, προκαλώντας διαταραχές στη συνήθη κινητικότητα του εντέρου. Μπορεί να παρουσιασθούν επίμονες εντερικές συσπάσεις, ένα αίσθημα ατελούς κένωσης, φούσκωμα ή μετεωρισμός. Οι άνθρωποι που πάσχουν από το σύνδρομο έχουν πιο συχνά από τους υπολοίπους γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, συμπτώματα που σχετίζονται με το γεννητικό σύστημα, ψυχολογικά συμπτώματα, μυαλγία, πονοκέφαλο και πόνο στη μέση. Το ΣΕΕ μπορεί να καταταχθεί είτε ως διάρροια-επικρατούσα (ΣΕΕ-ΔΙΑ), δυσκοιλιότητα-επικρατούσα (ΣΕΕ-ΔΥΣ) ή ΣΕΕ με εναλλαγές (ΣΕΕ-ΕΝ ή πόνος-επικρατών). Σε ορισμένα άτομα, το ΣΕΕ μπορεί να έχει μια ξαφνική παρουσία και ανάδειξη έπειτα από μια λοίμωξη, που χαρακτηρίζεται από δύο η περισσότερα εκ των ακολούθων: πυρετός, εμετός, διάρροια και θετικό τεστ κοπράνων. Αυτό το μετα-μολυσματικό σύνδρομο συστηματικά αποκαλείται "μεταμολυσματικό ΣΕΕ" (ΣΕΕ-ΜΜ). Οι ορθοπεδικοί αναφέρουν ότι συχνά ασθενείς με ΣΕΕ πάσχουν από οσφυαλγία και ισχιαλγία οφειλόμενη όχι σε δισκοπάθεια (κήλη δίσκου κλπ) αλλά σε πίεση του οσφυοϊερού νευρικού πλέγματος από τους σπασμούς του παχέος εντέρου στην ελάσσονα πύελο. Επίση σημειώνουν ότι η Οσφυαλγία αποτελεί ένα συχνό αίτιο αντανακλώμενου πόνου (Reffered Pain) σε ασθενείς με ΣΕΕ.
    Ιστορικό του ασθενούς: Όπως προαναφέρθηκε τα περισσότερα άτομα που πάσχουν από σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου δεν συμβουλεύονται γιατρό και όσοι ασθενείς απευθύνονται σε γιατρό μπορεί να το κάνουν για άλλους λόγους εκτός από τα ίδια τα συμπτώματα. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων μπορεί να είναι σημαντική αλλά ψυχοκοινωνικοί παράγοντες μπορεί επίσης vα επηρεάζουν την απόφαση. Η απάντηση στο ερώτημα «για ποιον λόγο επισκέπτεται ο ασθενής του γιατρό τώρα;» μπορεί να αποτελέσει ένα καλά θεραπευτικό στοιχείο. Ο φόβος για μια σοβαρή νόσο θα πρέπει να αίρεται με τη ρητή διαβεβαίωση προς το ασθενή ότι δεν υπάρχει κάποιο τέτοιο πρόβλημα. Απειλητικά για τη ζωή συμβάντα θα πρέπει να συζητούνται. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται ψυχολογική βοήθεια, αλλά και η απλή υποστηρικτική ψυχοθεραπεία από τον γιατρό που παρακολούσε τον ασθενή μπορεί να είναι ωφέλιμη. Σε μια Σουηδική μελέτη ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου που παρακολούθησαν 8 συνεδρίες «υποστηρικτικής ψυχοθεραπείας που μπορούσε vα πραγματοποιηθεί στο γραφείο οποιουδήποτε γιατρού», είχαν λιγότερα συμπτώματα και ψυχολογική και φυσική δυσφορία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, όταν επανεξετάστηκαν μετά απο 3 μήνες. Η παρατήρηση αυτή υποστηρίζει την άποψη ότι έγκαιρη και προσεκτική ενασχόληση με τις ψυχοκοινωνικές ανησυχίες του ασθενούς είναι αποτέλεσματική και έχει μακροχρόνια ωφέλεια. Μια τέτοια προσέγγιση ισχυροποιήθηκε από μια Βρετανική μελέτη (Gastroenterology 1991;100: 450-57), η οποία έδειξε επίσης ότι η βελτίωση είναι περισσότερο πιθανή εάν η ψυχοπαθολογία και ο πόνος δεν είναι συνεχής. Tο άγχος και η κατάθλιψη θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται. Παρόλον ότι ψυχοθεραπευτικοί παράγοντες δεν μεταβάλλουν τα συμπτώματα του συνδρόμου, η αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων μπορεί να βοηθήσει έναν ασθενή να τα αντιμετωπίσει καλύτερα. Σε ορισμένους ασθενείς που το σύμπτωμα του πόνου κυριαρχεί, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά μπορεί να βοηθήσουν, ακόμα και όταν η κατάθλιψη δεν είναι εμφανής. Τα φάρμακα αυτά έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικά σε άλλα χρόνια σύνδρομα άλγους. Μπορεί να δρουν μέσω των κεντρικών οδών που επιδρούν στην αντίληψη του πόνου.

Αιτιολογία - Παθογένεση - Παθοφυσιολογία

    Το αίτιο που προκαλεί το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου ερευνάται από τους γιατρούς για περισσότερο από δύο αιώνες. Παρά το γεγονός αυτό δεν υπάρχει ακόμα κάποια πειστική εξήγηση. Ορισμένοι δηλώνουν ότι προκαλείται από δίαιτα, άλλοι ότι οφείλεται σε διαταραχή στην κινητικότητα κι άλλοι ότι αποτελεί ψυχολογική διαταραχή ή ψυχοφυσιολογικό φαινόμενο.
    Αρχικά το ΣΕΕ θεωρείτο μια ψυχοσωματική ασθένεια και η ανάμειξη βιολογικών και παθογενών παραγόντων δεν είχε εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση μέχρι τη δεκαετία του '90, μια διαδικασία κοινή στην ιστορία των μολυσματικών ασθενειών. Ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΕ αυξάνεται κατά 6 φορές έπειτα από έντονες γαστρεντερικές μολύνσεις. Μεταμολυσματικά, περαιτέρω κίνδυνοι είναι το νεαρό της ηλικίας, παρατεταμένος πυρετός, άγχος και κατάθλιψη.
    Ψυχοσωματική Αρρώστια; Μία από τις πρώτες αναφορές στο σκεπτικό του "Ευερέθιστου Εντέρου" εμφανίσθηκε στο Mountain Medical Journal το 1950. Ο όρος χρησιμοποιείτο για να κατηγοριοποιήσει τους ασθενείς που εμφάνιζαν συμπτώματα διάρροιας, κοιλιακού άλγους, δυσκοιλιότητας, αλλά δεν αναγνωριζόταν ιογενής παράγοντας. Οι πρώτες θεωρίες υποστήριζαν ότι το Ευερέθιστο Έντερο προκαλείτο από ψυχοσωματικές ή διανοητικές διαταραχές. Ένα έντυπο του 1980 ερεύνησε την "συμπεριφορά της εμπειρικής ασθένειας" σε ασθενείς με ΣΕΕ και πεπτικό έλκος. Μια άλλη μελέτη υποστήριξε ότι οι ασθενείς με ΣΕΕ και έλκος επωφελούνταν από 15μηνη ψυχοθεραπεία. Αργότερα, έμελλε να βρουν ότι τα περισσότερα έλκη προκαλούνταν από μια βακτηριακή μόλυνση από το Ελικοβακτήριο του Πυλωρού. Επιπρόσθετες δημοσιεύσεις καταδείκνυαν το ρόλο της σύνδεσης εγκεφάλου-εντέρου όπως εμφανίζεται το 1990, όπως σε μελέτη με τίτλο "Η Απάντηση του Εγκεφάλου-Εντέρου στο Άγχος και Ερεθίσματα Έκκρισης Ακετυλχολίνης στο ΣΕΕ" που δημοσιεύθηκε στον τύπο του "Clinical Gastrenterology" το 1993. Μελέτη του 1997 δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Gut" που υποστήριζε πως το ΣΕΕ σχετιζόταν με μια "παρέκκλιση από τον άξονα εγκεφάλου-σπλάχνων".
    Αντίδραση του Ανοσοποιητικού; Στα τέλη του '90, δημοσιεύσεις ερευνών κατεδείκνυαν συγκεκριμένες βιοχημικές μεταβολές που εμφανίζονταν σε βιοψίεςιστού και δείγματα αίματος από ασθενείς ΣΕΕ που υποστήριζαν ότι τα συμπτώματα είχαν οργανική και όχι τόσο ψυχοσωματική αιτία. Αυτές οι μελέτες ταυτοποίησαν την ύπαρξη κυτταροκίνης και παραγώγων προϊόντων σε ιστούς, που σχετίζονται με την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.Μια μελέτη έδειξε πως οι εντερικές βιοψίες από ασθενείς με ΣΕΕ-δυσκοιλιότητας ενείχαν υψηλότερα επίπεδα έκκρισης σεροτονίνης. Η σεροτονίνη παίζει ένα σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της γαστρεντερικής κινητικότητας και του περιεχομένου σε νερό και μπορεί να μεταβληθεί από ορισμένες ασθένειες και λοιμώξεις. Μια έρευνα πρωκτικής βιοψίας από ιστό ασθενούς με ΣΕΕ έδειξε πως αυξημένα επίπεδα κυτταρικών δομών αναμειγνύονταν στην παραγωγή της κυτοκίνης Interleukin 1 Βήτα. Μια μελέτη δείγματος αίματος από ασθενείς ΣΕΕ ταυτοποίησε την ύπαρξη υψηλών επιπέδων κυτοκίνης Παράγοντος Καρκινικής Νέκρωσης Άλφα, Interleukin 1 και Interleukin 6 σε ασθενείς. Μια μελέτη από βιοψία έδειξε αυξημένα επίπεδα ενζύμωνπρωτεϊνάσης που χρησιμοποιούνται από το σώμα για την πέψη των πρωτεϊνών και από μολυσματικούς παράγοντες να καταπολεμήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα του ξενιστή. Μια μελέτη δειγμάτων αίματος από ασθενείς ΣΕΕ έδειξε υψηλά επίπεδα αντισωμάτων στο πρωτόζωοΒλαστοκύστις. Συγκεκριμένες μορφές αντίδρασης του ανοσοποιητικού που ενοχοποιούνταν για τα συμπτώματα του ΣΕΕ περιλαμβάνουν την κοιλιακή ασθένεια και άλλα περιστατικά αλλεργίας σε τρόφιμα. Η κοιλιακή ασθένεια είναι μια ανοσογλοβουλίνη τύπου Α-(lgA) που μεσολαβεί σε αλλεργικές αντιδράσεις στην πρωτεϊνη της γλιαδίνης στους κόκους της γλουτεΐνης, η οποία επιδεικνύει μια ποικιλία συμπτωμάτων και μπορεί να παρουσιάσει ΣΕΕ. Ορισμένοι ασθενείς με επικρατούσα τη διάρροια μπορεί να έχουν μια μη διαγνωσμένη χρόνια κοιλιακή διάρροια. Εξαιτίας των συμπτωμάτων αντίδρασης της ΧΚΔ στη δίαιτα χωρίς γλουτεΐνη, το τεστ για ΧΚΔ στο ΣΕΕ μπορεί να αποτρέψει χρόνια από την ανάπτυξη της νόσου και το ακόλουθο κόστος. Η κοιλιακή ασθένεια είναι κοινό εύρημα μεταξύ των ασθενών με το ΣΕΕ. Σε αυτή την υποομάδα, μια δίαιτα χωρίς γλουτεΐνη μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση στα συμπτώματα. Εξετάσεις ρουτίνας για την κοιλιακή ασθένεια μπορεί να διαγνωσθεί σε όλους τους ασθενείς που εκτιμάται πως πάσχουν από το σύνδρομο. Οι αλλεργίες τροφών, ειδικά αυτές που έχουν ενδιάμεσο το lgE και lgG-τύπο αντισωμάτων εφαρμόσθηκαν στο ΣΕΕ.
    Ψυχολογική Διάσταση Νοσήματος: Συχνά σε άτομα που εμφανίζουν το συγκεκριμένο νόσημα συνυπάρχουν και συμπτώματα ψυχικής πίεσης (stress) και σε πολλούς κάποιο ψυχιατρικό πρόβλημα όπως κατάθλιψη και νευρώσεις. Τα άτομα που πάσχουν από το ΣΕΕ είναι πιο επιρρεπή σε διαταραχές του πεπτικού συστήματος από ψυχολογικούς παράγοντες που σε άλλα άτομα θα προκαλούσαν ήπιες ή και καθόλου διαταραχές.
    Κοινωνική Διάσταση Νοσήματος: Τα συμπτώματα του ΣΕΕ αρκετές φορές είναι τόσο συχνά και έντονα που μπορεί να εμποδίσουν τους ασθενείς να εργαστούν, ενώ επηρεάζουν την κοινωνική τους ζωή, αποφεύγουν τα ταξίδια, τις σεξουαλικές επαφές και τους περιορίζουν συχνά στο σπίτι.
    Είναι μια διαιτολογική διαταραχή; Ο Dennis Burkitt στην Ανατολική Αφρική σημείωσε ότι η δυσκοιλιότητα και άλλες «δυτικές» εντερικές διαταραχές ήταν σπάνιες στους ιθαγενείς που διατρέφονται με μεγάλες ποσότητες ινών. Το 1972 μια μελέτη αγροτικού πληθυσμού και δυτικοποιημένων πληθυσμών σημείωσε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η διατροφική πρόσληψη ινών, τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος των αποβαλλόμενων κοπράνων ημερησίως και τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος διέλευσης από το έντερο. Οι παρατηρήσεις αυτές οδήγησαν στη διατύπωση της «υπόθεσης ινών» στην άποψη δηλαδή ότι πολλά νοσήματα του εντέρου αλλά και άλλων οργάνων, συμπεριλαμβανομένου του συνδρόμου ευερεθίστου εντέρου, προκύπτουν ως αποτέλεσμα της διατροφής δυτικού τύπου με χαμηλές ποσότητες ινών. Η αξία των πίτουρων, του ψύλλιου και άλλων ινών έχει αποδειχτεί στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Η εμφάνιση συνδρόμου ευερεθίστου εντέρου και σε χώρες, όπως η Κίνα, καθιστά απίθανο να ευθύνεται ένας μόνος παράγοντας, όπως η ανεπάρκεια ινών. Η χορήγηση ινών ως διατροφικά συμπληρώματα δεν σημείωσε επιτυχία στην αντιμετώπιση του συνδρόμου, όπως διαπιστώθηκε σε διπλές- τυφλές μελέτες, παρόλον ότι υπάρχουν ενδείξεις ότι τουλάχιστον 30 gr ινών ημερησίως βελτιώνουν τη δυσκοιλιότητα και ορισμένα άλλα συμπτώματα. H υπόθεση των ινών περιπλέκεται περισσότερο από την αναφορά ότι μεταξύ «υγιών» εθελοντών, μια εξωστρεφής προσωπικότητα με θετική εικόνα για τον εαυτό της, παρουσιάζει μεγαλύτερες ποσότητες κοπράνων. Ορισμένοι ασθενείς δεν έχουν καμμία αμφιβολία για το ότι κάποια συγκεκριμένη τροφή ενοχοποιείται. Η ιδέα αυτή έχει προκαλέσει την εξάπλωση «παράλογων» διαιτών, που μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να βλάψουν την ίδια την υγεία του ατόμου. Η πραγματική τροφική αλλεργία πλήττει συστήματα εκτός του εντέρου και είναι περισσότερο πιθανό να προκαλέσει έμετο και διάρροια, παρά συμπτώματα του συνδρόμου ευερεθίστου εντέρου. Ελάχιστοι ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου έχει επιβεβαιωθεί ότι πράγματι έχουν κάποια ευαισθησία σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Όπως και αν έχουν τα πράγματα θα πρέπει να αναζητούνται ενδείξεις για μη ανοχή της λακτόζης, υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης, χρήση τσιχλών που περιέχουν σορβιτόλη ή άλλη διατροφική συνήθεια ή λήψη κάποιων φαρμάκων.
    Είναι διαταραχή της κινητικότητας; Παρά την εμφανή δυσλειτουργία του εντέρου στο σύνδρομο αυτό, η παθοφυσιολογία του είναι απροσδιόριστη. Μελέτες για την κινητικότητα του κόλου που πραγματοποιήθηκαν στη δεκαετία του '60 προτείνουν ότι στη δυσκοιλιότητα, ο δείκτης κινητικότητας (συχνότητα Χ εύρος συστολής) αυξάνεται, καθυστερώντας τη δίοδο των κοπράνων και προκαλώντας κοιλιακό πόνο. Αντιστρόφως, ο δείκτης κινητικότητας μειώνεται σε όσους έχουν διάρροια, κατά τρόπον ώστε το σιγμοειδές να συμπεριφέρεται ως σφιγκτήρας. Ο δείκτης δεν έχει αποδειχτεί ότι αποτελεί αξιόπιστο στοιχείο είτε της δυσκοιλιότητας είτε της διάρροιας. Το κόλον και το λεπτό έντερο θεωρείται επίσης ότι δυσλειτουργούν στο σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου. Στη δεκαετία του '70 ερευνητές ανέφεραν ότι μυοηλεκτρικός ρυθμός 3 κύκλων το λεπτό στο κόλον παρατηρείται συχνότερα σε ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου παρά σε υγιείς, παρόλον ότι η εξειδίκευση της παρατήρησης αυτής αμφισβητείται σήμερα. Στη δεκαετία του '80 η προσοχή στράφηκε στο λεπτό έντερο, όπου οι εκκριτικές και κινητικές ανταποκρίσεις στο stress είναι διαφορετικές στους ασθενείς με σύνδρομο του ευερεθίστου εντέρου. Κανένα από τα προαναφερθέντα φαινόμενα δεν είναι αρκετά ειδικο, ώστε να είναι χρήσιμο ως διαγνωστικά test για το σύνδρομο, ούτε και κανένα προσφέρει μια εξήγηση για το πως δημιουργούνται τα συμπτώματα. Στο σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου υπάρχει η τάση τόσο στο λεπτό όσο και στο παχύ έντερο να υπεραντιδρούν σε διάφορα ερεθίσματα, όπως τα φάρμακα, το stress, η διάταση με μπαλόνι, ακόμα και το φαγητό, γεγονός που μπορεί να αντικατοπτρίζει μια υπερβολική γαστροκολική ανταπόκριση.
    Μήπως πρόκειται για διαταραχή αντίληψης; Η αποτυχία των παρατηρήσεων κινητικότητας να εξηγήσουν τα συμπτώματα έχει οδηγήσει πολλούς να διερευνήσουν τις αισθητηριακές ή τις κεντρομόλες συνάψεις μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου. Έχει δειχθεί για παράδειγμα ότι μερικοί ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου πονούν με μικρότερη διάταση στον πρωκτό σε σύγκριση με άλλους. Οι συνάψεις του αυτόνομου μεταξύ εντερικού και κεντρικού νευρικού συστήματος είναι πολύ καλά γνωστές: το πνευμονογαστρικό και τα συμπαθητικά νεύρα φέρουν περισσότερες κεντρομόλες παρά φυγόκεντρες νευρικές ίνες. Η αντίληψη του πόνου μπορεί να επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τα συναισθήματα, τη μνήμη, την καλλιέργεια του ατόμου και την ψυχοκοινωνική του κατάσταση. Είναι χρήσιμο να γίνει διάκριση μεταξύ οξέος και χρόνιου πόνου. Ο πρώτος συνδέεται με ιστική νόσο ή οργανική δυσλειτουργία και στην περίπτωση του εντέρου συσχετίζεται με τη λήψη τροφής, την αφόδευση και τον έμετο. Ο χρόνιος πόνος είναι συνεχής και δεν συσχετίζεται με φυσιολογικές ανταποκρίσεις στον οξύ πόνο, όπως η εφίδρωση και η ταχυκαρδία. O οξύς, λειτουργικός πόνος είναι πρωταρχικά αισθητηριακός ή περιφερικός και μπορεί να αντιμετωπισθεί με αναλγητικά. Ο χρόνιος πόνος, ο οποίος επηρεάζεται περισσότερο από κεντρική δραστηριότητα ελέγχου, μπορεί να απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση. Φάρμακα, όπως τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, αυξάνουν την απελευθέρωση σεροτονίνης και αναστέλλουν τις ώσεις του πόνου, κλείνοντας έτσι την «πύλη» αντίληψης των βλαπτικών ερεθισμάτων. Μπορεί επίσης να αυξάνουν την απελευθέρωση ενδορφίνης. Η χρήση βενζοδιαζεπινών κρύβει τον κίνδυνο της εξάρτησης και μέσω της παραγωγής γαμινοβουτυρικού οξέος, μπορεί τα φάρμακα αυτά να αναστέλλουν τη σεροτονίνη και να ανοίγουν εκ νέου την «πύλη». Δεν είναι μόνο ο πόνος που μπορεί ένα άτομο να μην αντιληφθεί σωστά. Οι ασθενείς συχνά ερμηνεύουν λανθασμένα την εντερική τους δραστηριότητα. Παρόλον ότι η συχνότητα αφόδευσης στον πληθυσμό μπορεί να κυμαίνεται από 3 φορές την εβδομάδα μέχρι 3 φορές την ημέρα, διακυμάνσεις μέσα σε αυτό το εύρος μπορεί να θεωρηθούν ανώμαλες και η συχνή αφόδευση, όχι ιδιαίτερα υδαρών κενώσεων, ως διάρροια. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η συχνότητα εμφάνισης βορβορυγμών, μετεωρισμού και διάτασης διαφέρουν σε σύγκριση με άλλα άτομα. Ωστόσο η διαφορετική αντίληψη των διαφόρων συμπτωμάτων δεν εξηγεί την εμφάνιση του συνδρόμου. Δεν μπορεί να εξηγήσει τη διαφορετική λειτουργία του εντέρου, ούτε και φαίνεται σημαντική σε όσους πάσχουν από συμπτώματα του συνδρόμου, αλλά δεν ζητούν ιατρική περίθαλψη.
    Μήπως πρόκειται για ψυχολογική διαταραχή; Η άποψη ότι το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου συσχετίζεται ή ακόμα και ότι προκαλείται από την ψυχολογική κατάσταση του, ασθενούς είναι τόσο παλιό, όσο και η ίδια η νόσος. Πολλές μελέτες πιστοποιούν το ότι το άγχος, η κατάθλιψη και άλλοι τύποι ψυχολογικών διαταραχών παρουσιάζονται συχνότερα σε ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου παρά σε ασθενείς με οργανική νόσο. Οι μελέτες αυτές πραγματοποιήθηκαν σε άτομα που νοσηλεύονταν σε νοσοκομείο και γι’ αυτό είναι μάλλον απίθανο να είναι αντιπροσωπευτικές όλων των ατόμων που εμφανίζουν συμπτώματα του συνδρόμου. Ο Whitehead διαπίστωσε ότι το ψυχοκοινωνικό profile των ασθενών που πάσχουν από το σύνδρομο του ευερεθίστου εντέρου και δεν συμβουλεύονται γιατρό είναι το ίδιο με αυτό των φυσιολογικών ατόμων. Σε μια Βρετανική κλινική άτομα με σύνδρομο που παρακολουθούνταν για αρκετά χρόνια συγκρίθηκαν με ασθενείς με πρόσφατη διάγνωση. Παρόλον ότι η ψυχολογική νοσηρότητα ήταν παρόμοια στις δυο ομάδες, οι κοινωνικές συνέπειες των χρόνιων ασθενών ήταν σοβαρότερες. Τα προαναφερθέντα στοιχεία δεν υποστηρίζουν την άποψη ότι η ψυχοπαθολογία προκαλεί σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου. Πιθανόν η ψυχοπαθολογία να επιτείνει τα συμπτώματα του συνδρόμου τόσο ώστε να τα καταστήσει ιατρικό πρόβλημα στη συνείδηση του ατόμου. Το επιχείρημα αυτό ενισχύεται από παρατηρήσεις ότι οι ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου απευθύνονται σε γιατρό συχνότερα από άλλους μετά από ένα αγχογόνο ή απειλητικό για τη ζωή συμβάν. Ένα άτομο με σύνδρομο, το οποίο έχει αγνοήσει τα συμπτώματα για χρόνια, μπορεί να ανησυχήσει π.χ εάν ένας στενός συγγενής παρουσιάσει καρκίνο.
    Μήπως πρόκειται για ψυχοφυσιολογική διαταραχή; Είναι γνωστό ότι τα διάφορα συναισθήματα επηρεάζουν τη λειτουργία του εντέρου. Ποιος δεν έχει υποστεί εντερική διαταραχή πριν από τις εξετάσεις ή κάποιο άλλο αγχογόνο συμβάν; Άλλα άτομα παρουσιάζουν διάρροια, άλλα εμετό και άλλα ημικρανία. Στο σύνδρομο του ευερεθίστου εντέρου η σχέση συμπτωμάτων και άγχους είναι πιο λεπτή. Ορισμένοι παρατηρούν ότι τα συμπτώματα βελτιώνονται στη διάρκεια μια κρίσης, για να επιστρέψουν αργότερα. Τα φάρμακα, οι ορμόνες, το φαγητό και το συναισθηματικό stress προκαλούν υπερβολικές κινητικές ανταποκρίσεις. Οι Valori και συν.  παρατήρησαν ότι η κινητικότητα του λεπτού εντέρου μεταβάλλεται με διαφορετικό τρόπο σε ασθενείς που πάσχουν από το σύνδρομο σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Παρατηρήθηκαν για παράδειγμα ότι η μουσική heavy metal, η νυκτερινή αφύπνιση ή το παρκάρισμα σε ώρα αιχμής αποτελούν αγχογόνα ερεθίσματα, που διεγείρουν το λεπτό έντερο. Είναι οι παραπάνω παρατηρήσεις αποδείξεις των αιτίων που προκαλούν το σύνδρομο ή είναι απλώς επιφαινόμενα;
    Πρόκειται για διαταραχή συμπεριφοράς; Μια τυχαιοποιημένη, τηλεφωνική έρευνα σύγκρινε ασθενείς με πεπτικό έλκος με ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου. Οι τελευταίοι είχαν περισσότερα σωματικά συμπτώματα, αντιμετώπιζαν τα κρυολογήματα και τη γρίπη πιο σοβαρά και απευθύνονταν σε γιατρό για μικροαδιαθεσίες πιο συχνά. Κατά την παιδική τους ηλικία ήταν περισσότερο πιθανό σε σύγκριση με τους άλλους να λάμβαναν δώρα ή να απουσιάζαν από το σχολείο, όταν ασθενούσαν. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι άτομα με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου είναι επιρρεπή στη συμπεριφορά του χρόνιου ασθενούς και ότι έχουν «εκπαιδευθεί» στη συμπεριφορά αυτή. H άποψη αυτή κερδίζει έδαφος, διότι όπως φαίνεται η αναζήτηση ιατρικής περίθαλψης από τον ασθενή εξαρτάται περισσότερο από το επίπεδο και την ψυχοκοινωνική του κατάσταση παρά από τα ίδια τα συμπτώματα του συνδρόμου. Πως θα μπορούσε κανείς να εξηγήσει διαφορετικά γιατί οι γυναίκες είναι πιθανότερο να απευθυνθούν στο γιατρό σε σύγκριση με τους άνδρες για τα συμπτώματα που οφείλονται στο σύνδρομο στις δυτικές χώρες, ενώ το ακριβώς αντίθετο παρατηρείται στην Ινδία; Για ποιον λόγο μόνο μικρός αριθμός των πασχόντων ζητά ιατρική βοήθεια; Η ταυτόχρονη εμφάνιση απειλητικών για τη ζωή συμβάντων και ψυχοκοινωνικού stress μπορεί εν μέρει μόνο να εξηγήσει αυτά τα φαινόμενα.

Διάγνωση

Tα διαγνωστικά κριτήρια συμπτωμάτων για το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου, κατά την Παγκόσμα Γαστρεντερολογική Εταιρεία είναι: Τουλάχιστον 3 μήνες, διαρκή ή επαναλαμβανόμενα συμπτώματα: Κοιλιακός πόνος ή δυσφορία η οποία:

    Ανακουφίζεται με την αφόδευση
    Και/ή συσχετίζεται με μεταβολή στη συχνότητα αφόδευσης
    Και/ή συσχετίζεται με μεταβολή στη σύσταση των κοπράνων

Συν (+) Δύο ή περισσότερα από τα κάτωθι:

    Μεταβολή στη συχνότητα αφόδευσης**
    Μεταβολή στη μορφή των κοπράνων
    Μεταβολή στη διέλευση των κοπράνων (αίσθημα επείγοντος ή ατελούς κένωσης)
    Διέλευση βλέννας
    Αίσθημα φουσκώματος ή κοιλιακής διάτασης
    Για ερευνητικούς σκοπούς ως «μεταβολή» μπορεί να οριστεί >3 κενώσεις ημερησίως ή <3 κενώσεις την εβδομάδα .

    Δεν υπάρχει συγκεκριμένη εργαστηριακή ή ιατρική εξέταση που δύναται να εφαρμοσθεί για τη διάγνωση του ΣΕΕ. Η διάγνωσή του περιλαμβάνει αποκλεισμό περιστατικών που παρουσιάζουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά του ΣΕΕ και έπειτα μια διαδικασία κατηγοριοποίησης των συμπτωμάτων του ασθενούς. Λόγω του ότι υπάρχουν ποικίλες αιτίες πρόκλησης διάρροιας και συμπτωμάτων του ΣΕΕ, γαστρεντερολογικοί σύνδεσμοι παγκοσμίως έχουν εκδώσει οδηγούς για τεστ που μπορούν να διαγνώσουν άλλα περιστατικά με παρόμοια συμπτώματα. Αυτοί περιλαμβάνουν γαστρεντερολογικές λοιμώξεις, πρόβλημα ανεκτικότητας της λακτόζης και κολικό. Οι έρευνες δείχνουν ότι αυτός ο οδηγός δεν ακολουθείται πάντα. Όταν αποκλειστούν οι λοιπές παθήσεις, η διάγνωση του ΣΕΕ γίνεται με τη χρήση ενός διαγνωστικού αλγορίθμου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Κριτήρια του Manning, τα Κριτήρια της Ρώμης Ι, τα Κριτήρια της Ρώμης ΙΙ, τα Κριτήρια του Kruis, ενώ μελέτες συγκρίνουν την αξιοπιστία τους. Ο πιο πρόσφατος οδηγός Κριτήρια της Ρώμης III εκδόθηκε το 2006. Οι θεραπευτές μπορούν να επιλέξουν και να χρησιμοποιήσουν ένα από αυτά τα κριτήρια ή μπορούν να χρησιμοποιήσουν άλλες οδηγίες βασισμένες στην προσωπική τους εμπειρία και το ιστορικό του ασθενούς. Ο αλγόριθμος μπορεί να περιλαμβάνει επιπρόσθετα τεστ για να αποτρέψει μια λανθασμένη διάγνωση άλλης πάθησης ως ΣΕΕ. Τέτοια "κόκκινα" συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν απώλεια βάρους, αιμορραγία, αναιμία, ή νυχτερινά συμπτώματα. Παρά ταύτα, ερευνητές έχουν επισημάνει πως τα "κόκκινα" συμπτώματα δεν οδηγούν πάντα στην ακρίβεια της διάγνωσης, καθώς το 31% των πασχόντων από ΣΕΕ είχαν αίμα στα κόπρανά τους. Ο διαγνωστικός αλγόριθμος ταυτοποιεί ένα όνομα που δύναται να εφαρμοσθεί στην περίσταση του ασθενούς σε συνδυασμό με τα συμπτώματα της διάρροιας, κοιλιακού άλγους και δυσκοιλιότητας. Για παράδειγμα, η δήλωση ότι "το 50% των επιστρεψάντων εκδρομέων παρουσίασαν διάρροια, ενώ το 25% εμφάνισε ΣΕΕ" θα σήμαινε πως οι μισοί είχαν διάρροια, ενώ μόλις το ένα τέταρτο είχε διάρροια με κοιλιακό άλγος. Ενώ πολλοί ερευνητές πιστεύουν πως αυτή η κατηγοριοποίηση βοηθά τους γιατρούς να κατανοήσουν το ΣΕΕ, άλλοι αμφισβητούν την αξία του συστήματος και υποστηρίζουν πως όλοι οι ασθενείς του ΣΕΕ έχουν την ίδια βασική ασθένεια, αλλά με διαφορετικά συμπτώματα.
    Λανθασμένη διάγνωση: Έρευνα που έχει δημοσιοποιηθεί έδειξε πως ορισμένα αναποτελεσματικά μέτρα θεραπείας οφείλονται σε ιάσιμες μορφές διάρροιας που διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως ΣΕΕ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιλαμβάνουν μολυσματικές ασθένειες, κοιλιακές παθήσεις, παράσιτα, αλλεργία σε τροφές, μη ανεκτικότητα στη λακτόζη.

Συνυπάρχουσες καταστάσεις

Οι ερευνητές έχουν ταυτοποιήσει ποικίλες διαταραχές που εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα στους ασθενείς με ΣΕΕ.

    Κεφαλαλγία, Ινομυαλγία, Σύνδρομο χρονίας κόπωσης και Κατάθλιψη: Μια μελέτη 97,593 ατόμων με ΣΕΕ έδειξε συνυπάρχουσες καταστάσεις όπως κεφαλαλγία, ινομυαλγία, κατάθλιψη.Σε μια συστηματική ανασκόπηση που έγινε, βρέθηκε ότι το 51% των ατόμων με σύνδρομο χρονίας κόπωσης και το 49% με ινομυαλγία εμφανίζουν ΣΕΕ και επίσης ψυχικές διαταραχές εμφανίζει το 94% των ασθενών με ΣΕΕ.
    Ιδιοπαθής Φλεγμονώδης Νόσος του Εντέρου (ΙΦΝΕ):Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν πως το ΣΕΕ είναι μια ήπια μορφή ΙΦΝΕ. Το ΣΕΕ και η ΙΦΝΕ σχετίζονται, καθότι οι ασθενείς με ΙΦΝΕ βιώνουν συμπτώματα ΣΕΕ όταν η ασθένειά τους βρίσκεται σε ύφεση. Μια τριετής έρευνα αποκάλυψε πως ασθενείς που διαγιγνώσκονται με ΣΕΕ ήταν 16,3 φορές πιθανότερο να διαγνωστούν με ΙΦΝΕ κατά τη διάρκεια της έρευνας. Οι δείκτες του ορού που σχετίζονται με τη φλεγμονή στην ΙΦΝΕ βρέθηκαν σε ασθενείς με ΣΕΕ.
    Επεμβάσεις κοιλιακής χώρας: Μια πρόσφατη μελέτη (2008) δείχνει πως οι ασθενείς με ΣΕΕ βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να υποστούν μια άσκοπη χολοκυστεκτομή (εγχείρηση αφαίρεσης χολής) όχι λόγω αυξημένου κινδύνου ύπαρξης χολολίθων αλλά λόγω του κοιλιακού άλγους, άγνοιας του ασθενούς σχετικά με την προΰπαρξη χολολίθων και μη σωστής αξιολόγηση των χειρουργικών ενδείξεων. Μια μελέτη του 2005 υποστήριξε πως οι ασθενείς με ΣΕΕ έχουν κατά 87% περισσότερες πιθανότητες να χειρουργηθούν στην κοιλιά ή την πύελο και τριπλάσια πιθανότητα για χολοκυστεκτομή . Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Gastroenterology (journal) κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα και σημείωσε επίσης ότι οι ασθενείς με ΣΕΕ έχουν διπλάσια πιθανότητα να υποστούν μια υστερεκτομή.
    Ενδομητρίωση: Μια έρευνα κατέγραψε στατιστικά σημαντική σύνδεση μεταξύ ημικρανίας, ΣΕΕ και ενδομητρίωσης.
    Άλλες χρόνιες διαταραχές: Η διάμεση κυστίτιδα μπορεί να σχετίζεται με επώδυνα σύνδρομα όπως ΣΕΕ και ινομυαλγία. Ο συσχετισμός μεταξύ των τριών συνδρόμων παραμένει άγνωστος.

Θεραπεία

    Θεραπευτική προσέγγιση: Θα πρέπει να αναπτυχθεί μια στρατηγική αντιμετώπισης με βάση τα γνωστά γεγονότα. Μια τέτοια στρατηγική θα πρέπει να βασίζεται σε 5 αρχές: θετική διάγνωση, μελέτη του ιστορικού ασθενούς, κριτική εκτίμηση φαρμάκων και placebo, διαρκής φροντίδα και βαθμιαία θεραπευτική ανταπόκριση.
    Θετική διάγνωση; Μεγάλες μελέτες δείχνουν ότι η κατάσταση αυτή πλήττει άτομα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ωστόσο δεν υπάρχουν κάποια στοιχεία ότι διατρέχουν κίνδυνο οποιασδήποτε οργανικής νόσου. Περαιτέρω, ένα προσεκτικό ιστορικό και φυσική εξέταση επιτρέπουν μια αξιόπιστη διάγνωση που να αντέχει στο χρόνο. Επειδή ορισμένοι γιατροί θεωρούν το σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου ως διάγνωση που τίθεται δια της εις άτοπον απαγωγής , αισθάνονται υποχρεωμένοι να αποκλείσουν την περίπτωση οποιασδήποτε οργανικής νόσου. Η προσέγγιση αυτή είναι δαπανηρή. Ο γιατρός θα πρέπει να προσπαθήσει να καταλήξει σε μια θετική διάγνωση από την πρώτη κλινική επίσκεψη, με βάση τα κριτήρια του Πίνακα. Σε μια κατάσταση που πλήττει το 14% του πληθυσμού, μια οργανική νόσος είναι πιθανό να συνυπάρχει σε ορισμένους ασθενείς. Το πρώτο βήμα είναι η προσεκτική εξέταση στην περίπτωση που παρουσιάζονται συμπτώματα, όπως η αναιμία, η αιμορραγία, η απώλεια βάρους ή μια πρόσφατη μεταβολή των συνηθειών αφόδευσης. Εάν τα συμπτώματα και τα φυσικά ευρήματα απουσιάζουν, λίγες εξετάσεις χρειάζεται να γίνουν. Μια σιγμοειδοσκόπηση θα πρέπει να διεξαχθεί, αλλά μια βιοψία για ανίχνευση μικροσκοπικής κολίτιδας απουσία συνεχούς διάρροιας δεν είναι αναγκαία. Εάν ένας ασθενής είναι άνω των 40 ή φέρει παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του εντέρου τότε θα πρέπει να διεξαχθεί βαριούχος υποκλυσμός. Άλλες εξετάσεις θα πρέπει να αποφευχθούν, εκτός αν ενδείκνυνται. Μια έγκαιρη, αξιόπιστη διάγνωση επιτρέπει να γίνουν οι λιγότερες δυνατές εξετάσεις και να διαβεβαιωθεί ο ασθενής ότι δε πάσχει από κάποιο θανατηφόρο νόσημα. Μια τέτοια διαβεβαίωση μπορεί να αποτελέσει το πλέον αποτελεσματικό όπλο για τον γιατρό.
    Φάρμακα και placebo: Ο Klein πραγματοποίησε ανασκόπηση των λεγόμενων ελεγχόμενων μελετών με φάρμακα στην αντιμετώπιση του συνδρόμου ευερεθίστου εντέρου της τελευταίας 20ετίας και βρήκε σε όλες κάποιο πρόβλημα. Τα κριτήρια εισόδου ήταν συνήθως ασαφή και τα κριτήρια συμπτωμάτων των Manning, Kruis και Raul είναι πρόσφατες ανακαλύψεις. Μερικές μελέτες ήταν πολύ μικρές, άλλες πολύ βραχύχρονες, ή είχαν σημειωθεί πολλές αποσύρσεις. Άλλες μελέτες είχαν ακατάλληλο σχεδιασμό ή είχε χρησιμοποιηθεί λανθασμένη στατιστική ανάλυση. Κανένα φάρμακο δεν έχει αποδειχτεί παντού και πάντοτε αποτελεσματικό στο σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου. Οι γιατροί θα πρέπει να αποθαρρύνουν τη χρόνια χρήση δαπανηρών συστηματικών φαρμάκων, των οποίων οι ανεπιθύμητες συνέπειες μπορεί να προκαλούν περισσότερα προβλήματα από το ίδιο το σύνδρομο. Η χρήση των φαρμάκων θα πρέπει να είναι ορθολογική. Εάν η διάρροια είναι το κύριο σύμπτωμα και η απειλή της ακράτειας και της αμηχανίας που δημιουργείται στον ίδιο τον ασθενή είναι σοβαρό πρόβλημα, τότε η χρήση λοπεραμίδης (IMODIUM) ενδείκνυται. Το φάρμακο αυτά όχι μόνο μειώνει την κινητικότητα του εντέρου και μειώνει τις εκκρίσεις του λεπτού εντέρου, αλλά αυξάνει την ισχύ του πρωκτικού σφιγκτήρα. Άλλα παραδείγματα αγωγών είναι: ψύλλιο για τη δυσκοιλιότητα, έναν 1-β-γαλακτοσίδη για υπερβολικό μετεωρισμό και η αμιτρυπτιλίνη για χρόνιο κοιλιακό πόνο. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό γνώρισμα των συμπτωμάτων του συνδρόμου είναι η τάση να βελτιώνονται με το εικονικό φάρμακο (placebo): σε κλινικές μελέτες η ανταπόκριση στη χορήγηση placebo κυμαίνεται από 40 ως 70%. Αυτό δείχνει τη διαφορετικότητα της νόσου και υποστηρίζει την άποψη ότι καμμία φαρμακοθεραπεία δεν είναι γενικά αποδεκτή για ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου, χωρίς να υπάρχουν πειστικά στοιχεία από ελεγχόμενες με placebo, διπλές-τυφλές κλινικές μελέτες. Το placebo μπορεί να είναι χρήσιμο κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Λέγεται ότι εάν ένα placebo πρέπει να ασκήσει θεραπευτική επίδραση, ο ασθενής θα πρέπει να το πιστεύει. Παρ’ όλα αυτά σε μια ομάδα νευρωτικών ασθενών τα εικονικά φάρμακα (placebo) ήταν αποτελεσματικά, ακόμα και όταν οι ασθενείς ήξεραν ότι είναι αδρανή. Φαίνεται ότι η συμβολική χορήγηση μιας αγωγής έχει θεραπευτική αξία. Συγκεκριμένα «λογικά» placebo, όπως τα πίτουρα (All Bran) ή η σιμεθικόνη (Simeco), μπορεί να εκμεταλλευτούν αυτό το φαινόμενο. Η τέταρτη και σημαντικότερη συνέπεια της ανταπόκρισης placebo είναι το ότι μας υπενθυμίζει την ωφέλιμη επίδραση της συνάντησης γιατρού-ασθενούς.
    Διαρκής φροντίδα: Για πολλούς ασθενείς με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου, οι οποίοι παρακολουθούνται από ειδικούς, η ίαση ή ακόμα και η αποδοχή της διάγνωσης αποτελεί μη ρεαλιστικό στόχο. Οι ασθενείς με συναισθηματικές διαταραχές επωφελούνται από τακτικές, σύντομες επισκέψεις. Οι επισκέψεις αυτές παίζουν το ρόλο εφησυχασμού του ασθενούς και παράλληλα ελέγχου με τη βοήθεια διαφόρων εξετάσεων και αγωγών. Μέσω των επισκέψεων αυτών ο ιατρός παραμένει σε επαγρύπνηση για τυχόν μεταβολή των συμπτωμάτων. Βοήθεια μπορεί να ζητηθεί από ψυχολόγους ή ψυχιάτρους, όταν χρειάζεται. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να ωφεληθούν από ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης του άγχους, ενώ οι σοβαρές καταστάσεις μπορεί να χρειασθούν νοσηλεία σε ειδική κλινική αντιμετώπισης του άλγους. Παρόλον ότι η βιοανατροφοδότηση και ο υπνωτισμός μπορεί να ωφελούν ορισμένους ασθενείς, τέτοιες μέθοδοι δεν είναι πάντα διαθέσιμες.
    Σταδιακή θεραπευτική ανταπόκριση: Σημειώσαμε τις διαφορές των αναγκών μεταξύ των διαφόρων ασθενών με σύνδρομο ευερεθίστου εντέρου. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν ζητούν ιατρική βοήθεια. Πολλοί εξ όσων επισκέπτονται γιατρό έχουν έντονα συμπτώματα που τους ανησυχούν και θα ανταποκριθούν στις εξηγήσεις και στις διαβεβαιώσεις του γιατρού. Όσοι ξαναεπισκέπτονται το γιατρό με τα ίδια συμπτώματα μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή. Όσοι μακροχρόνια επισκέπτονται διάφορους γιατρούς, αποτελούν μια μικρή αλλά δαπανηρή ομάδα, για την οποία οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες μπορεί να αποτελούν το σημαντικότερο πρόβλημα παρά τα ίδια τα συμπτώματα. Ο γιατρός θα πρέπει να δώσει έμφαση στη θετική διάγνωση, στη χρόνια αλλά καλοήθη φύση των συμπτωμάτων, στο ρόλο του άγχους και στην αποτελεσματικότητα των φαρμάκων. Οι ίνες (π.χ. πίτουρα) βελτιώνουν τη δυσκοιλιότητα και αποτελούν ένα φθηνό και ασφαλές placebo. Για όσους δεν ανταποκρίνονται η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία και φάρμακα για συγκεκριμένες ενδείξεις μπορούν να προστεθούν. Οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις χωρίς να υπάρχει ουσιαστική ένδειξη μειώνουν την εμπιστοσύνη του ασθενούς στα συμπεράσματα του γιατρού.
    Η αντιμετώπιση του νοσήματος έγκειται στην ύφεση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ατόμου. Επιπλέον, διερευνάται η συσχέτιση με συναισθηματικές εντάσεις λόγω γεγονότων ή εναλλαγών στη ζωή του ατόμου. Ο ασθενής θα πρέπει να απευθυνθεί αρχικά σε παθολόγο για γενικές εξετάσεις και αργότερα σε γαστρεντερολόγο, ή κατευθείαν στον τελευταίο. Εάν επιβεβαιωθεί πως πρόκειται για το συγκεκριμένο νόσημα, ακολουθείται η παρακάτω αντιμετώπιση του προβλήματος.
    Ψυχολογική Αντιμετώπιση: Αρχικά θα πρέπει να διερευνηθεί εάν το πρόβλημα έχει προκληθεί από κάποιο ψυχολογικό ή συναισθηματικό παράγοντα που διατάραξε τη φυσιολογική πορεία της ζωής του ατόμου και ερέθισε το έντερο ή διατάραξε τη συνήθη δράση του πεπτικού συστήματος (υπερκινητικότητα ή ατονία). Το πρόβλημα δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο άγχους που επιτείνει το πρόβλημα, συνεπώς συνιστάται η θετική αντιμετώπιση των πραγμάτων και η κινητικότητα. Εάν είναι εφικτό, βοηθάει και η επίσκεψη σε κάποιον ψυχολόγο έπειτα από φαρμακευτική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.
    Διατροφική Αντιμετώπιση: Οι διαταραχές του πεπτικού συστήματος μπορεί να έχουν προκληθεί ή ενταθεί από κακή διατροφή, όπως λίγα και μεγάλα ή άναρχα γεύματα. Συγκεκριμένα άτομα φαίνεται να είναι ευαίσθητα σε συγκεκριμένες ουσίες, όπως π.χ. η λακτόζη στο γάλα, ο καφές κ.α, οι οποίες θα πρέπει να αποφεύγονται. Ο ασθενής θα πρέπει να τρώει μικρά και τακτικά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας και σε καμία περίπτωση να μην παραλείπει το πρωινό γεύμα.
    Φαρμακευτική Αντιμετώπιση: Παράλληλα με την ψυχολογική και τη διατροφική αντιμετώπιση, προτείνεται από τον προσωπικό γιατρό του ασθενούς κατά περίπτωση η λήψη φαρμάκων που βοηθούν στην εύρυθμη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

H Δίαιτα του ασθενούς με ΣΕΕ

    Η δυσκοιλιότητα, η εκκολπωμάτωση του παχέος εντέρου και το ευερέθιστο έντερο, είναι αρκετά συχνές παθήσεις των σύγχρονων κοινωνιών και ιδιαίτερα των οικονομικώς ανεπτυγμένων. Επιδημιολογικές έρευνες απέδειξαν ότι η βασικότερη αιτία των παθήσεων αυτών είναι η αλλαγή στα πρότυπα διατροφής και ειδικότερα η μειωμένη κατανάλωση τροφών που έχουν φυτικό υπόλειμμα (φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, όσπρια). Η αιτιολογική αυτή σχέση της διατροφής και της εμφάνισης των πιο πάνω νοσημάτων πρέπει να θεωρείται βέβαιη για τη δυσκοιλιότητα, και αρκετά πιθανή για τηv εκκολπωμάτωση και τα ευερέθιστα έντερα. Η θεραπευτική δίαιτα που πρέπει να προτείνεται στα τρία αυτά νοσήματα, είναι η μεγαλύτερη κατανάλωση τροφών που περιέχουν αυξημένη ποσότητα φυτικού υπολείμματος (φυτικές ίνες). Οι φυτικές ίνες είναι το τμήμα των τροφών που περνάει στο έντερο χωρίς να υποστεί πέψη, και είναι κυρίως το περίβλημα του φυτικού κυττάρου. Οι φυτικές ίνες έχουν την ιδιότητα να συγκρατούν νερό και αέρα και έτσι να μαλακώνουν και να διογκώνουν τα κόπρανα, προκαλώντας το αντανακλαστικό της αφόδευσης. Αυξάνουν το βάρος των κοπράνων, τη συχνότητα των κενώσεων και το χρόνο διέλευσης από το έντερο. Το ποσό που θα πρέπει να λαμβάνεται είναι 40 gr ημερησίως. Η σημαντικότερη πηγή για φυτικές ίνες είναι τα δημητριακά και κυρίως το πιτυρούχο ψωμί ολικής αλέσεως. Το άσπρο ψωμί έχει ελάχιστο φυτικό υπόλειμμα. Πέντε έως έξι φέτες από το ψωμί αυτό (γύρω στα 300 gr) περιέχουν 20 gr φυτικές ίνες. Άλλες πήγες της φυτικής ίνας είναι όλα τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια. Τα όσπρια όμως έχουν το μειονέκτημα ότι παράγουν περισσότερο αέρα στα έντε¬ρα. Από κλινικές παρατηρήσεις, η προσθήκη λεμονιού στα όσπρια μειώνουν κατά πολύ τη δημιουργία αέρα και το μετεωρισμό. Σημαντική πηγή φυτικού υπολείμματος είναι τα συμπυκνωμένα πίτουρα (All Bran)®, τα οποία διατίθεται στην αγορά. 2-3 κουταλιές της σούπας All Bran® (20-30 gr) που είναι η συνήθης δόση, δίνει 8-12 gr φυτικές ίνες. Το μειονέκτημα του συμπυκνωμένου πίτουρου είναι ότι σε μερικούς ασθενείς, μπορεί να προκαλέσει αυξημένο αέρα στο έντερο, που είναι ενοχλητικό. Γι’ αυτό θα πρέπει να δίνεται με πολύ νερό και βαθμιαία αυξανόμενη δόση (αρχίζοντας από μια κουταλιά). Ένα άλλο σημείο που πρέπει να δοθεί προσοχή είναι ότι θεωρητικά μπορεί να δεσμεύει στο έντερο ασβέστιο, μαγνήσιο κι άλλα ιχνοστοιχεία, γι’ αυτό το All Bran συνιστάται να δίνεται θεραπευτικά όταν έχει αποτύχει καλό αποτέλεσμα με το ψωμί, τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά. Ο θεράπων ιατρός πρέπει να ξέρει ότι τo θεραπευτικό αποτέλεσμα με τη δίαιτα υψηλού φυτικού υπολείμματος μπορεί να αργήσει μερικές εβδομάδες ή και μήνες. Μολονότι αρκετοί ασθενείς με ευερέθιστο έντερο και δυσκοιλιότητα δεν ανέχονται καλά τις τροφές που περιέχουν φυτικές ίνες, θα πρέπει να συστήνονται και να λαμβάνονται με βαθμιαία αύξηση. Απαγο¬ρεύεται όμως η κατανάλωση τροφών με φυτικές ίνες σε στενώσεις του εντέρου, σε ασθενείς με μεγάκολο και σε περιπτώσεις νευρογενούς δυσκοιλιότητας, για τον κίνδυνο απόφραξης και ειλεού. Επίσης, απαγορεύονται σε εκκολπωματίτιδα, λόγω της σχετικής στενώσεως του εντέρου από τη φλεγμονή. Στην περίπτωση αυτή συνιστώνται «μαλακές» τροφές.

Tροφές με φυτικές ίνες

    Οι φυτικές ίνες: Στη σημερινή εποχή, βομβαρδιζόμαστε συνεχώς με διατροφικές συμβουλές απ’ όλες τις πλευρές, που μας λένε τι πρέπει και τι δεν πρέπει να τρώμε. Εάν όσα ακούτε για τις διάφορες θαυματουργές τροφές» σας μπερδεύουν, ας ξεκινήσουμε από μια βασική αρχή, στην οποία όλοι οι ειδικοί για την υγεία συμφωνούν και που λέει ότι: «Οι φυτικές ίνες είναι ένα σημαντικό μέρος της υγιεινής διατροφής». Τι είναι οι φυτικές ίνες; Φυτικές ίνες είναι το υλικό που παραμένει όταν οι φυτικές τροφές περνούν από την πεπτική οδό. Οι φυτικές ίνες είναι ένα σύνθετο μίγμα ουσιών, βρίσκονται μόνο σε φυτικές τροφές, όπως τα σιτηρά, φρούτα και τα λαχανικά, ενώ κατηγοριοποιούνται σε διαλυτές και αδιάλυτες. Μια από τις σημαντικές πληροφορίες από τις πρόσφατες έρευνες είναι η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο τύπων. Οι διαλυτές ίνες, όπως υποδεικνύει το όνομά τους, διαλύονται στο νερό, ενώ οι αδιάλυτες ίνες (ορισμένες φορές αναφέρονται και ως κυρίως ίνες) δεν διαλύονται στο νερό. Οι αδιάλυτες ίνες συμβάλλουν στην υγιή και κανονική εντερική λειτουργία και είναι υπό μελέτη η συμμετοχή στη μείωση συγκεκριμένων καρκίνων. Καλές πηγές αδιάλυτων ινών είναι τα δημητριακά από σιτάρι, πίτουρο και ψωμί ολικής αλέσεως, τα ξερά φασόλια, τα λαχανικά και οι ξηροί καρποί. Περίπου το 75% της συνολικής εισροής φυτικών ινών είναι αδιάλυτες ίνες. Οι διαλυτές ίνες έχουν σημαντικές επιδράσεις στην πέψη και την απορρόφηση. Επίσης θεωρείται ότι βοηθούν στη χαμηλή χοληστερίνη του αίματος ως μέρος μιας δίαιτας χαμηλής σε λιπαρά. Καλές πηγές διαλυτών ινών είναι η βρώμη ολικής αλέσεως, το πίτουρο, μερικά φρούτα και τα ξερά φασόλια. Περίπου το 25% της συνολικής εισροής φυτικών ινών είναι διαλυτές ίνες. Γιατί είναι σημαντικές οι φυτικές ίνες; Οι φυτικές ίνες κρατούν το φαγητό σε κίνηση στην πεπτική οδό, βοηθώντας την να παραμείνει υγιής και προφυλάσσουν από τη δυσκοιλιότητα. Όσο περισσότερες ίνες καταναλώνουμε, τόσο πιο ομαλά κινούνται οι τροφές στο σώμα μας. Σε αναπτυσσόμενες χώρες χώρες του τρίτου κόσμου, όπου η διατροφή των ανθρώπων είναι αρκετά ανεπεξέργαστη, οι τροφές χρειάζονται περίπου 36 ώρες για να περάσουν από την πεπτική οδό. Στις αναπτυγμένες χώρες του δυτικού κόσμου όπου οι τροφές είναι περισσότερο επεξεργασμένες, η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί και σε τρεις μέρες! Πιστεύεται ότι οι φυτικές ίνες μειώνουν τον κίνδυνο για ορισμένους καρκίνους, όπως του εντέρου, με την επιβολή τους σε πιθανούς παράγοντες που τον προκαλούν και την απομάκρυνσή τους από το σώμα. Οι φυτικές ίνες, που βρίσκονται στη βρώμη, τα φρούτα και τα λαχανικά, μπορούν επίσης να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων βοηθώντας στην ελάττωση των επιπέδων χοληστερίνης. Ποια ποσότητα των φυτικών ινών χρειαζόμαστε ημερησίως; Οι ειδικοί ισχυρίζονται ότι για καλή υγεία θα πρέπει να καταναλώνουμε μεταξύ 25 και 30 γραμμαρίων φυτικών ινών κάθε μέρα. Η διατροφή στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες του δυτικού κόσμου περιλαμβάνει επεξεργασμένες τροφές, που είναι συνήθως φτωχές σε φυτικές ίνες. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ, ο μέσος Αμερικάνος καταναλώνει το ήμισυ από τη συνιστώμενη ποσότητα φυτικών ινών. Τροφές που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες περιλαμβάνουν ένα μείγμα δημητριακών ολικής αλέσεως, μαύρο ψωμί, καλαμπόκι, φακές και τα περισσότερα από τα φρούτα και τα λαχανικά. Το να αυξήσουμε την ποσότητα των φυτικών ινών στη διατροφή είναι πιο εύκολο απ’ ότι νομίζουμε.


    Διαιτολογικές Συμβουλές: Ας ακολουθήσουμε μερικές απλές συμβουλές για να προσθέσουμε περισσότερες φυτικές ίνες στη διατροφή μας (Πίνακας):
    Προσοχή: Ένα μήλο την ημέρα. Κατανάλωση περισσότερων λαχανικών, φρούτων και τροφών βασισμένων σε σιτηρά, όπως δημητριακά, ψωμί, ρύζι και ζυμαρικά. Λιγότερες ραφιναρισμένες τροφές. Κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης και υψηλών σε ίνες αντί για ραφιναρισμένα σιτηρά. Περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες. Ας τολμήσουμε τα υποκατάστατα. Να δοκιμάσουμε πρωτότυπα υποκατάστατα, όπως τα φασόλια αντί για κρέας με λαζάνια, φαγητά κατσαρόλας και σούπες. Ή να αντικαταστήσουμε με αλεσμένα δημητριακά το αλεύρι που χρησιμοποιούμε στις συνταγές για τηγανίτες, ψωμί και άλλα αρτοσκευάσματα. Να είμαστε φυσικοί. Κατανάλωση τροφών ολικής άλεσης και φρέσκων φρούτων στη φυσική τους μορφή. Κατανάλωση λαχανικών με τη φλούδα και ολόκληρων των φρούτων αντί για χυμούς. Να διαβάζουμε τις ετικέτες των προϊόντων προσεχτικά, για να υπολογίσουμε την ποσότητα των φυτικών ινών στις τροφές. Η τροφή που είναι καλή πηγή φυτικών ινών, περιέχει τουλάχιστον 2,5 γραμμάρια από αυτές ανά μερίδα.

Έλκος στομάχου - δωδεκαδακτύλου

Το έλκος είναι νόσημα του στομάχου – δωδεκαδακτύλου, που χαρακτηρίζεται από βαθιές διαβρώσεις βλεννογόνου μεγέθους πάνω από 5 mm.  

Τα δωδεκαδακτυλικά έλκη εντοπίζονται στο δωδεκαδάκτυλο ενώ τα γαστρικά έλκη στο στομάχι. Τα δωδεκαδακτυλικά έλκη σπάνια αντιπροσωπεύουν κακοήθεια σε αντίθεση με τα έλκη του στομάχου.

Τα γαστροδωδεκαδακτυλικά έλκη αναπτύσσονται εξαιτίας αυξημένης εκκρίσεως υδροχλωρικου οξεος και πεψίνης, διαταραχών στους μηχανισμούς βλεννογονικης άμυνας ή συνδυασμού των δύο αυτών παθοφυσιολογικών διαταραχών. Περιβαλλλοντογενείς παράγοντες, όπως η χρήση στεροειδών ή μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, το κάπνισμα, οι λοιμώξεις από ιούς, βακτηρίδια ή μύκητες και τα συγκινησιακά stress πιθανόν να παίζουν κάποιο ρόλο στην παθογένεια του πεπτικού έλκους ορισμένων ασθενών. Οι μηχανισμοί, με τους οποίους οι παραπάνω παράγοντες προκαλούν έλκη, είναι ασαφείς. Εντούτοις, πιθανολογείται ότι: α) τα μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα αναστέλλουν τη σύνθεση των προσταγλανδινων με απώτερο αποτέλεσμα την ελαττωματική δράση των μηχανισμών βλεννογονικής άμυνας και την πρόκληση έλκους και β) τα συγκινησιακά stress αυξάνουν την έκκριση οξέος ή ελαττώνουν τους μηχανισμούς βλεννογονικής άμυνας και οδηγούν στην ανάπτυξη έλκους . Εξάλλου, ανοσολογικοί και γενετικοί παράγοντες πιθανόν να παίζουν σπουδαίο ρόλο στην παθογένεια του έλκους ορισμένων ασθενών. Σήμερα πιστεύεται ότι η νόσος του πεπτικού έλκους αντανακλά μια ετερογενή ομάδα παθοφυσιολογικών διαταραχών, που εντοπίζονται σε ποικίλες ομάδες ελκοπαθών και ορισμένες από αυτές τις διαταραχές κληρονομούνται.

 

      Το μεγαλύτερο ποσοστό των πεπτικών ελκών προκαλούνται από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού . Τα Helicobacter pylori είναι βακτήρια που αναπτύσσονται στο όξινο περιβάλλον του γαστρικού υγρού. Αποτελεί ένα gram αρνητικό βακτηρίδιο, το οποίο ζει μέσα στην βλέννα του στομάχου. Είναι παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη έλκους, γαστρικού καρκινώματος και λεμφώματος, σε ευαίσθητα άτομα.

       Το ελικοβακτηρίδιο συνήθως αποκτάται κατά την παιδική ηλικία. Το μικρόβιο διαθέτει μηχανισμό αντίστασης στα οξέα του στομάχου, τα οποία είναι τοξικά για πολλά μικρόβια. Ο οργανισμός παράγει αντισώματα για να εξαλείψει το μικρόβιο και κινητοποιεί τα λευκά αιμοσφαίριά του αλλά συνήθως  η ανοσολογική του απάντηση είναι στα περισσότερα άτομα ανεπαρκής και ο ασθενής μεταπίπτει στην  κατάσταση  «της χρόνιας φορείας».

    Τα επιδημιολογικά στοιχεία που συνδέουν το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού με το δωδεκαδακτυλικό έλκος είναι πολύ ισχυρά και συνοψίζονται παρακάτω:

 (α) Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού ανευρίσκεται σε πολύ μεγάλο ποσοστό ασθενών με έλκος του δωδεκαδακτύλου.

(β) Η χρονική διάρκεια των υφέσεων του έλκους είναι μεγαλύτερη και η συχνότητα των υποτροπών του μικρότερη μετά από θεραπεία με φάρμακα που δρουν εναντίον του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού και το εξαφανίζουν από την περιοχή του στομάχου  

(γ) Το έλκος υποτροπιάζει συχνότερα σε αυτούς που επαναποικίζονται με ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού

 Άλλες αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν έλκη είναι:

  • Η παρατεταμένη περίσσεια όξινο pH του στομάχου.
  • Η ασπιρίνη και  τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
  • Κληρονομική προδιάθεση.  Γενετικοί παράγοντες και η αύξηση της ηλικίας είναι παράγοντες κινδύνου του πεπτικού έλκους.
  • Το κάπνισμα αποτελεί επίσης ένα από τα αιτία του πεπτικού έλκους
  • Η Ψυχολογική πίεση (Stress).  Συναισθήματα όπως επιθετικότητα, μνησικακία, ενοχή, αναποφασιστικότητα κ.α. αυξάνουν την έκκριση οξέος, με αποτέλεσμα την δημιουργία του έλκους.
  • Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, οι σοβαρές και μεγάλες εγχειρήσεις, τα εγκαύματα,τα εμπύρετα νοσήματα που προκαλούν έντονο σωματικό και ψυχικό stress μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία ελκών

 Πως εκδηλώνεται η νόσος - Συμπτώματα

  • Κοιλιακός πόνος: Κοιλιακός πόνος, συνήθως στο άνω μέρος του στομάχου (επιγαστραλγία).
  • Κοιλιακό φούσκωμα στην κοιλιά και πληρότητα
  • Κάψιμο, που συχνά μας ξυπνάει τη νύχτα
  • Η υπερβολική έκκριση σιέλου στο στόμα είναι σύμπτωμα του πεπτικού έλκους και της γαστρίτιδας.
  • Έμετος ή ναυτία
  • Απώλεια της όρεξης και απώλεια βάρους είναι από τα πιο κοινά συμπτώματα του πεπτικού έλκους.
  • Η Αιματέμεση,
  • Μαύρα κόπρανα ή μέλαινα κένωση είναι συνήθως ένδειξη γαστρορραγίας
  • Η εμφάνιση  οξειδωμένων και δύσοσμων  κοπράνων (ύπαρξη αιμοσφαιρίνης μπορεί να είναι ένα από τα συμπτώματα της νόσου
  • Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν περιοδικότητα του φαινομένου, με περιόδους ελεύθερες συμπτωμάτων

Διάγνωση της νόσου – Εξετάσεις

Στις περισσότερες περιπτώσεις όπου τα ενοχλήματα είναι τυπικά, η περιγραφή και μόνο των συμπτωμάτων αρκεί για να γίνει η διάγνωση του έλκους. 

- Αναλυτικό και πλήρες ιστορικό

  • Στο ιστορικό ενημερωνόμαστε για την χρησιμοποίηση από τον άρρωστο, φαρμάκων που είναι γνωστό ότι προδιαθέτουν σε εμφάνιση πεπτικού έλκους
  • Στο οικογενειακό ιστορικό διαπιστώνουμε την ύπαρξη μέλους της οικογένειας που πάσχει από το έλκος.
  • Ερευνάται ο τρόπος ζωής του αρρώστου

-       Γαστροσκόπηση

-       Ακτινογραφία στομάχου και δωδεκαδακτύλου.  Η ακτινογραφική εξέταση αποτελεί μια πρώτη αδρή διαγνωστική εξέταση, διότι είναι συνήθως λιγότερο δαπανηρή από την ενδοσκόπηση και λιγότερο δύσκολη για τον ασθενή

-       Ανάλυση κοπράνων: τα οποία στο έλκος είναι χρώματος μαύρου ή αιμορραγικά και μπορεί να μυρίζουν πολύ άσχημα

-       Γενική αίματος

-       Βιοχημικός έλεγχος

Ποιες είναι οι επιπλοκές

  • Η γαστρορραγία,
  • Η διάτρηση και
  • Η απόφραξη της πυλωρικής εξόδου

       Η γαστρορραγία είναι η πιο συχνή επιπλοκή, χαρακτηρίζεται από αιμορραγία στομάχου και στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτεί επιθετική ενδονοσοκομειακή αγωγή. Η παθολογική αυτή κατάσταση είναι συχνά σιωπηλή, αλλά άμεσα απειλητική για την ζωή του ασθενούς, λόγω της ραγδαίας πτώσης του αιματοκρίτη, της πίεσης του αίματος, της αιμάτωσης ζωτικών οργάνων. 

       Η διάτρηση είναι επικίνδυνη επιπλοκή στην οποία «σπάει» μέρος του στομάχου. Το διατιτραίνον έλκος είναι μια μορφή συγκαλυμμένης διάτρησης, στην οποία το έλκος διεισδύει σε γειτονικό όργανο, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη βλάβης στο όργανο αυτό (π.χ. πάγκρεας, ήπαρ).  

     Στην απόφραξη της πυλωρικής εξόδου, αναπτύσσεται μηχανική απόφραξη και αδυναμία προώθησης τροφών με αποτέλεσμα εμέτους και επιδείνωση κοιλιακών συμπτωμάτων.

  

Θεραπεία – Μέθοδοι αντιμετώπισης

     Θεραπεία του γαστρικού και δωδεκαδακτυλικού έλκους, εξαρτάται κυρίως από την φύση, την αιτία και την έκταση του πεπτικού έλκους και συνίσταται στην στρατηγική αντιμετώπισης του έλκους και  στην επίτευξη ορισμένων στόχων, που προκύπτουν από τα σύγχρονα δεδομένα της παθοφυσιολογίας της νόσου

- Συντηρητική θεραπεία

  • Η ανακούφιση από τα συμπτώματα
  • Η επούλωση του έλκους
  • Η πρόληψη των επιπλοκών
  • Μείωση της παραγωγής οξέος
  • Βελτίωση των αμυντικών ικανοτήτων του βλεννογόνου του στομάχου
  • Εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, το οποίο, ανεξαρτήτως της ευθύνης του ή μη για τη δημιουργία του έλκους, πιθανότητα ευθύνεται για τις υποτροπές του έλκους
  • Η μείωση ή εξάλειψη των υποτροπών του έλκους

- Φαρμακευτική αγωγή

  • Χορήγηση αντιόξινων
  • Χορήγηση ανταγωνιστών Η2 υποδοχέων
  • Προστασία της γαστρικής διάβρωσης που μπορεί να προκληθεί από την λήψη των ΜΣΑΦ
  • Σημαντική είναι η χορήγηση σκευασμάτων που σκοπό έχουν την αναστολή  της αντλίας πρωτονίων.

- Χειρουργική επέμβαση

Χειρουργική επέμβαση χρειάζεται για τα διάτρητα πεπτικά έλκη.

 

Πώς να προφυλαχτείτε από τη νόσο – Πρόγνωση

       Το έλκος γενικά θεωρείται καλοήθης πάθηση με ευνοϊκή εξέλιξη στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Η θνησιμότητα από έλκος είναι πολύ μικρή και οφείλεται κυρίως στις επιπλοκές. 

       Για την πρόληψη του πεπτικού και του δωδεκαδακτυλικού έλκους πρέπει να αποφεύγονται οι αιτίες που ενοχοποιούνται για την πρόκληση της νόσου. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού θεωρείται υπεύθυνο για την πρόκληση των περισσότερων περιστατικών του έλκους. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το μικρόβιο μεταδίδεται δια της κοπροστοματικής οδού. Είναι σημαντικό να πλένετε τα χέρια σας μετά την τουαλέτα και πριν το φαγητό. 

       Να αποφύγετε την κατανάλωση πρόχειρου φαγητού. Φροντίστε να τρώτε μη ερεθιστικές τροφές. Να τρώτε αρκετά φρούτα και λαχανικά σε τακτά διαστήματα (πορτοκάλι, τα σταφύλια κ.λπ.) 

  • Μικρά και συχνά γεύματα, βοηθούν στην πρόληψή του.
  • Γάλα: Η σύσταση για τη χρήση του γάλακτος στο καθημερινό διαιτολόγιο στηρίζεται στην άποψη ότι το γάλα έχει ικανότητες εξουδετερώσεως του υδροχλωρικού οξέος. Θα πρέπει πάντως να τονίζεται στους ασθενείς ότι το γάλα δεν είναι αντιόξινο και ότι δεν αποτελεί ειδική θεραπεία για το έλκος
  • Αλάτι: Έχει βρεθεί ότι το αλάτι προκαλεί γαστρίτιδα σε πειραματόζωα και πολλές επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν τη βλαπτική επίδραση της υπερκαταναλώσεως άλατος στο γαστρικό βλεννογόνο
  • Λιπαρά οξέα τροφής. Φαίνεται ότι το είδος των λιπαρών οξέων της τροφής ασκεί κάποια επίδραση στην εμφάνιση του πεπτικού έλκους
  • Τρώτε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες που βοηθούν στην πρόληψη του γαστρικού έλκους και βελτιώνουν την κινητικότητα του εντέρου.
  • Μην διακόπτετε την αγωγή σας έστω και αν έχουν μειωθεί τα συμπτώματα.
  • Διακόψτε το κάπνισμα
  • Αποφύγετε την υπερβολική κατανάλωση του αλκοόλ.
  • Αποφύγετε το στρες

      H δυσκοιλιότητα είναι κάτι πολύ συχνό στις Δυτικές κοινωνίες, συνήθως όμως είναι ήπια και περιστασιακή. Η ύπαρξη πολλών over the counter φαρμάκων οδηγεί στο να πηγαίνουν στον γιατρό για συμβουλή μόνο το 30% των ασθενών. Στον πληθυσμό υπάρχει μια σύγχυση σχετικά με το τι ορίζουμε ως δυσκοιλιότητα και εάν η δυσκοιλιότητα αφορά την συχνότητα των κενώσεων ή την δυσκολία στην κένωση. Για το λόγο αυτό τα κριτήρια της Ρώμης θεωρούν πως υπάρχει λειτουργική δυσκοιλιότητα όταν υπάρχουν 2 από τα παρακάτω για τουλάχιστον 12 εβδομάδες τον τελευταίο χρόνο [όχι απαραίτητα συνεχείς]

1.    δυσκολία [σφίξιμο] τουλάχιστον στο 25% των κενώσεων
2.    Σκληρά κόπρανα σε τουλάχιστον στο 25% των κενώσεων
3.    Αίσθημα ανεπαρκούς κένωσης τουλάχιστον στο 25% των κενώσεων
4.    Αίσθημα κωλύματος στον πρωκτό κατά την κένωση σε τουλάχιστο 25% των κενώσεων
5.    Μηχανικές κινήσεις [π.χ. είσοδος του δακτύλου..] για να διευκολυνθεί η κένωση σε τουλάχιστον 25% των κενώσεων
6.    Λιγότερες από 3 κενώσεις την εβδομάδα

Η χρόνια δυσκοιλιότητα χωρίζεται σε 3 κατηγορίες:

  • Δυσκοιλιότητα βραδείας διόδου στο παχύ έντερο εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες και σχετίζεται με διαταραχές στο μυεντερικό πλέγμα και σε νευρομεταβιβαστές με απότέλεσμα την ελάττωση του ύψους των περισταλτικών κινήσεων που προωθούν τα κόπρανα
  • Δυσκοιλιότητα με φυσιολογικό χρόνο διόδου συνήθως σε άτομα με έντονο στρες ενώ συνυπάρχει συχνά και διαταραχή στις ορθοπρωκτικές κινητικές και αισθητικές λειτουργίες
  • Διαταραχές αφόδευσης [δυσχεσία] είναι διαταραχές που ‘μαθαίνονται’ και οφείλονται κυρίως σε αδυναμία χαλάρωσης του ηβοορθικού μυός και σφιγκτήρων μυών και μη ευθειασμό της ορθοπρωκτικής γωνίας. Πολλοί από τους ασθενείς αυτούς έχουν και δυσκοιλιότητα βραδείας διόδου και βοηθώνται πολύ από μεθόδους όπως το biofeedback


Μύθος: H καθημερινή κένωση είναι απαραίτητη για την υγεία μας. Η χρόνια δυσκοιλιότητα οδηγεί σε χειροτέρευση της υγείας λόγω μη αποβολής τοξινών από το έντερο.

Πρέπει να γίνει κατανοητό πως δεν είναι απαραίτητο να έχουμε όλοι μια κένωση την ημέρα. Εξάλλου οι γυναίκες έχουν λιγότερες κενώσεις από τους άνδρες. Η κατανόηση αυτής της αρχής θα διώξει το άγχος από πολλούς ασθενείς και θα αποφευχθεί η άσκοπη λήψη φαρμάκων.

Mύθος: Η δυσκοιλιότητα είναι αποτέλεσμα ελαττωμένης πρόσληψης ύδατος/φυτικών ινών και άσκησης

Είναι αλήθεια πως η πρόσληψη φυτικών ινών και ύδατος σε συνδυασμό με άσκηση οδηγεί σε σχηματισμό κοπράνων που είναι πιο μαλακά και μεγάλα με ευκολότερη αποβολή. Παρά ταύτα οι λίγες μελέτες που έχουν γίνει δεν έχουν βρει μικρότερη κατανάλωση φυτικών ινών σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα. Εξάλλου μερικοί ασθενείς με δυσκοιλιότητα θα επιδεινωθούν με την λήψη φυτικών ινών ιδίως όταν αυτή γίνεται ανεξέλεγκτα. Μια μελέτη έδειξε πως το 80% των ασθενών με δυσκοιλιότητα βραδείας διόδου και το 63% των ασθενών με δυσχεσία δεν βελτιώθηκε με αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών.

Μύθος: Tα διεγερτικά καθαρτικά δεν δρουν ενώ η χρόνια λήψη καθαρτικών επηρρεάζει την λειτουργία του εντέρου και οδηγεί σε αντοχή και εθισμό.

Τα καθαρτικά αδρά χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: τα οσμωτικά [λακτουλόζη, πολυαιθυλενική γλυκόλη, σορβιτόλη], τα διογκωτικά [ψύλλιο], και τα διεγερτικά [σέννα, δισακοδύλη..]. Δεν είναι όλα τα καθαρτικά το ίδιο δραστικά σε όλους τους ασθενείς. Μελέτες με ελλιπή σχεδιασμό που είχαν γίνει σε ζώα και μιλούσαν για βλάβη στο εντερικό νευρικό πλέγμα σε χρόνια χρήση καθαρτικών διεγερτικών δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ σε μελέτες σε ανθρώπινο πληθυσμό. Το φαινόμενο της αντοχής σε χρόνια χρήση είναι εξαιρετικά ασύνηθες.

Σημεία και Συμτώματα κινδύνου που απαιτούν περαιτέρω έλεγχο με κολονοσκόπηση ή άλλες διαγνωστικές εξετάσεις σε ασθενείς με δυσκοιλιότητα

  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους
  • Νυκτερινός πόνος
  • Αίμα στα κόπρανα
  • Πρόσφατη αλλαγή στις εντερικές συνήθειες
  • Άλγος πρωκτού κατά την αφόδευση
  • Ηλικία > 50 ετών
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου
  • Ιστορικό φλεγμονώδους νόσου του εντέρου
  • Ευρήματα στην φυσική εξέταση
  • Αναιμία, Λευκοκυττάρωση, αυξημένη ΤΚΕ
  • Αυξημένο ασβέστιο
  • Αυξημένη ΤSH

    Αντιμετώπιση του προβλήματος: Τα άτομα που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της δυσκοιλιότητας μπορεί να έχουν ένα ή περισσότερους λόγους από τους ανωτέρω οπότε χρειάζονται μια γενικότερη αντιμετώπιση. Γενικά όταν υφίσταται το πρόβλημα ή και προληπτικά για να μην δημιουργηθεί,καλό είναι να αλλάξει  ή να εμπλουτιστεί η καθημερινότητα με εκείνες τις συμπεριφορές που μπορούν αποδεδειγμένα να βοηθήσουν.

     Βελτίωση της διατροφής και επίτευξη σωστού σωματικού βάρους: Η δυσκοιλιότητα βελτιώνεται με τον εμπλουτισμό του διαιτολογίου με τρόφιμα που περιέχουν φυτικές ίνες. Πρέπει να καταναλώνονται σε καθημερινή βάση τα δημητριακά ολικής άλεσης,μαύρο ψωμί,λαχανικά και φρούτα σε ικανοποιητικές ποσότητες. Καλή πηγή φυτικών ινών είναι και τα όσπρια αλλά δεν συστήνονται σε καθημερινή βάση διότι δεν είναι εύπεπτα από όλους τους ανθρώπους.Πολύ ευεργετικά τρόφιμα για την δυσκοιλιότητα είναι τα φρούτα και κυρίως τα δαμάσκηνα, τα ακτινίδια και τα σύκα τόσο φρέσκα όσο και αποξηραμένα.Η κατανάλωση σε καθημερινή βάση ωμών λαχανικών (σαλάτες ) και 1 εως 2 φορές την εβδομάδα λαδερών λαχανικών (κυρίως μπάμιες και φρέσκα φασολάκια) βοηθούν σημαντικά την διατήρηση μιας καλής λειτουργίας του εντέρου. Συνιστάται η κατανάλωση ελαιόλαδου σε μια ποσότητα 5 κουταλιών της σούπας και όχι σε τηγανιτή μορφή.Διάφορα φυτικά ροφήματα όπως το χαμομήλι μπορούν να βοηθήσουν ορισμένα άτομα.

     Το βάρος πρέπει να μειωθεί στα φυσιολογικά επίπεδα για αυτό και πρέπει να εφαρμοστεί πέρα από τις διατροφικές συστάσεις που αναφέρονται παραπάνω και ειδική υποθερμιδική διατροφή. Συνιστάται μια δίαιτα με επαρκή ποσότητα φυτικών ινών και λιπαρών που προέρχονται από το ελαιόλαδο με έμφαση στην κατανάλωση λαχανικών και φρούτων.Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην αρχή μιας υποθερμιδικής διατροφής είναι σύνηθες η εμφάνιση ενός πρόσκαιρου προβλήματος δυσκοιλιότητας αφού αλλάζουν οι διατροφικές συνήθειες και οι θερμιδικές προσλήψεις του ατόμου. Τέλος προτείνεται ή κατανάλωση 1,5 -2 λίτρων νερού ημερησίως .

     Αύξηση φυσικής δραστηριότητας: Όπως αναφέρθηκε παραπάνω η καλή φυσική κατάσταση του οργανισμού συντελεί και στην καλύτερη λειτουργία των συστημάτων του οργανισμού.Η θετική επίδραση που έχει η φυσική δραστηριότητα σε αυτό είναι γνωστή.Η παρουσία άσκησης τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα,κάνοντας ποδήλατο ή γυμναστική ή ακόμα και περπάτημα καταργώντας το αυτοκίνητο στις μετακινήσεις είναι ένα πάρα πολύ καλό ξεκίνημα.

     Βελτίωση της «συνήθειας» με την τουαλέτα: Επιλέξτε μια συγκεκριμένη στιγμή της ημέρας αφήνοντας ένα σχετικό χρονικό περιθώριο (πχ πρωινό,1 ώρα πριν την αναχώρηση για την εργασία) ώστε να προσπαθήσετε να δημιουργήσετε μια τακτική και προγραμματισμένη συνήθεια.Αυτή η καθημερινή επίσκεψη με σχετική υπομονή φυσικά είναι δυνατόν να επαναρυθμίσει το βιολογικό «ρολόι»του εντέρου.

     Καταπολέμηση του άγχους: Το άγχος πρέπει να αντιμετωπίζεται φυσικά όχι μόνο για την δυσκοιλιότητα αλλά γενικότερα.Βρείτε τρόπους να χαλαρώσετε κάνοντας ένα περίπατο ,βρίσκοντας νέα χόμπι και ασχολίες.

    Χρήση ήπιων υπακτικών σκευασμάτων: Η χρήση καθαρτικών ενδείκνυται αφού έχουν δοκιμαστεί οι παραπάνω τρόποι και αμφισβητείται η επιτυχία τους και φυσικά κατόπιν συνεννόησης με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.

ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

   Οι αιμορροΐδες συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον κοινών vοσημάτων. Αν και είναι πλήρως καλοήθεις, μπορούν να προκαλέσουν ενοχλήσεις ικανές να περιορίσουν την καθημερινή δραστηριότητα. Είναι ιδιαίτερα συχνές στις προηγμένες χώρες του Δυτικού κόσμου, ενώ σχεδόν άγνωστες σε πληθυσμούς που καταναλώνουν ικανές ποσότητες φυτικών ινών, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η διατροφή αποτελούν πρωταρχικής σημασίας παράγοντες για την ανάπτυξη των αιμορροΐδων.

   Ο όρος αιμορροΐδες περιγράφει δύο ξεχωριστές αγγειακές δομές: το εσωτερικό αιμορροϊδικό πλέγμα, το οποίο είναι υποβλεννογόνιο στο κατώτερο μέρος του ορθού (εσωτερικές αιμορροΐδες) και το εξωτερικό αιμορροϊδικό πλέγμα, το οποίο είναι υποδόριο κάτω από το δέρμα του πρωκτού (εξωτερικές αιμορροΐδες ). Οι αιμορροΐδες αποτελούν φυσιολογικές ανατομικές δομές. Υπάρχουν ήδη από τη γέννηση και βρίσκονται στο ανώτερο μέρος του πρωκτικού σωλήνα (εσωτερικές). Η δομή του αιμορροϊδικού ιστού επιτρέπει να εξασφαλισθεί η τέλεια απόφραξη του πρωκτικού σωλήνα και ο έλεγχος των κενώσεων. Οι αιμορροΐδες γίνονται παθολογικές όταν παρουσιαστούν συμπτώματα και επιπλοκές.

 

ΤΡΟΠΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΩΝ

   Οι αιμορροΐδες δημιουργούνται όταν τα αγγεία του πυκνού αγγειακού δικτύου που φυσιολογικά περιβάλλει το τελευταίο τμήμα του ορθού διαστέλλονται μετά από αυξημένη πίεση/τάση και κατεβαίνουν σταδιακά έως ότου προπίπτουν εκτός του πρωκτού. Διάφοροι παράγοντες μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία των αιμορροΐδων όπως για παράδειγμα, η παρατεταμένη ορθοστασία, η καθιστική ζωή, η περιορισμένη φυσική άσκηση, το υπερβολικό βάρος όπως και η πτωχή σε φυτικές ίνες διατροφή. Η δυσκοιλιότητα που μπορεί να επακολουθήσει από αυτόν τον τρόπο ζωής, η παρατεταμένη προσπάθεια «ώθησης» κατά την αφόδευση και η κατάχρηση των καθαρτικών φαρμάκων επηρεάζουν καθοριστικά την εμφάνιση των αιμορροΐδων. Δεν πρέπει να υποτιμηθεί ο ρόλος μερικών αθλημάτων, όπως ποδηλασίας, μοτοσικλέτας, ιππασίας και άρση βαρών, που είναι ικανά να επιδεινώσουν τη νόσο.

 

ΑΤΟΜΑ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Οι άνδρες και γυναίκες προσβάλλονται εξίσου συχνά και δεν υπάρχει συσχετισμός ανάμεσα στις αιμορροΐδες και το φύλο, αν και οι γυναίκες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης

αιμορροΐδων σε κάποιες περιόδους της ζωής τους λόγω αύξησης της ενδοκοιλιακής πίεσης (εγκυμοσύνη, τοκετός).

 

ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΟΠΑΘΕΙΑΣ

• Ηλικία

• Παρατεταμένη ορθοστασία

• Καθιστική ζωή

• Άρση βαρών

• Περιορισμένη φυσική άσκηση

• Υπερβολικό σωματικό βάρος

• Διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες

• Αθλήματα: ιππασία, ποδηλασία

• Κατάχρηση καθαρτικών φαρμάκων

• Εγκυμοσύνη-τοκετός

 

ΟΙ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

Ταξινομούνται σε 4 βαθμούς, ανάλογα με τη θέση, το μέγεθος και την κινητικότητά τους.

1ος βαθμός= μέτρια εσωτερική διόγκωση εντός του πρωκτικού σωλήνα.

2ος βαθμός = διογκώσεις που βγαίνουν εκτός του πρωκτικού σωλήνα κατά τη διάρκεια της κένωσης για να επανέλθουν ύστερα αυτόματα στον πρωκτικό σωλήνα.

3ος βαθμός = πρόπτωση, δηλαδή πτώση εκτός του πρωκτικού σωλήνα, με δυνατότητα ανάταξης και επανόδου στο εσωτερικό με χειρισμό.

4ος βαθμός = μόνιμη εξωτερική πρόπτωση, που δεν επανέρχεται με χειρισμό στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ-ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

   Η διαδεδομένη εντύπωση ότι όσο περισσότερο ογκώδεις είναι οι αιμορροΐδες τόσο περισσότερες ενοχλήσεις δημιουργούν δεν ισχύει. Συχνά ανεξάρτητα από τη φάση τους δεν δίνουν κανένα σημείο ύπαρξης για μεγάλα χρονικά διαστήματα ή προκαλούν μόνο αίσθηση βάρους ή ενόχλησης στην περιοχή του πρωκτού. Περίοδοι πλήρους ευεξίας εναλλάσσονται με περιόδους υποτροπής των ενοχλήσεων. Για το λόγο αυτό πολλοί ασθενείς συνυπάρχουν με την νόσο αναστέλλοντας για αόριστο χρόνο, ίσως και για πάντα, την οριστική αντιμετώπισή της.

   Η αποβολή αίματος από το ορθό είναι η πλέον συνήθης και ανησυχητική ένδειξη. Παρατηρείται απώλεια αίματος ζωηρού ερυθρού χρώματος μαζί με τα κόπρανα κατά την αφόδευση ή μετά από αυτή. Συνήθως οι απώλειες αίματος είναι μέτριας βαρύτητας και σποραδικές. Σε μερικές περιπτώσεις οι αιμορραγίες είναι πιο έντονες, και οδηγούν σε αναιμία.

   Όμως προσοχή: η απώλεια αίματος από το τον πρωκτό είναι σύμπτωμα και άλλων νόσων οι οποίες συχνά είναι σοβαρότερες των αιμορροΐδων .

Συνεπώς πάντα θα πρέπει να συμβουλευτείτε αμέσως τον γιατρό σας.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

•Αιμορραγία

•Αίσθηση βάρους

•Πόνος

•Δερματικός Ερεθισμός

•Κνησμός

•Υπερβολική παραγωγή βλέννας

 

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

• Θρομβώσεις

• Πρόπτωση-Περίσφυξη

 

ΑΠΛΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΗΡΟΥΝΤΑΙ

Υγιεινή: απαιτείται ιδιαίτερη φροντίδα, ιδίως μετά τις κενώσεις, καθώς πρέπει πάντοτε να ακολουθεί πλύση με δροσερό-κρύο νερό, σκούπισμα με μικρή βαμβακερή πετσέτα και αποφυγή χρήσης ανακυκλωμένων χαρτιών υγείας και μωρομάντηλων.

Κατά το καθημερινό μπάνιο συνιστάται χρήση σαπουνιού ή αφρόλουτρου με ουδέτερο ph.

 

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Σημαντική για την αντιμετώπιση των αιμορροΐδων, είναι πρωταρχικά η πρόληψη καθώς και η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, εφόσον υπάρχει, με σύμμαχο τη διατροφή και την άσκηση.

Συνίσταται:

− Αύξηση κατανάλωσης φυτικών ινών: Οι φυτικές ίνες έχουν την ικανότητα να κάνουν τα κόπρανα μαλακά και πιο υδαρή,

συμβάλλοντας έτσι στην κινητικότητα του εντέρου. Πρέπει να καταναλώνετε περίπου 25-30γρ φυτικών ημερησίως (ανάλογα πάντα κατά περίπτωση του κάθε ασθενή καθορίζεται και η ποσότητα από τον διαιτολόγο υπό τις οδηγίες του υπευθύνου γαστρεντερολόγου). Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωση τροφίμων πλούσια σε φυτικές ίνες όπως:

− Φρέσκα φρούτα μαζί με τη φλούδα τους (αφού τα έχετε ξεπλύνει καλά) και κυρίως δαμάσκηνα, σύκα, ακτινίδια, μήλο,

πορτοκάλι, ροδάκινο, φράουλες

− Αποξηραμένα φρούτα (σύκα, δαμάσκηνα,σταφίδες, βερίκοκα) και κομπόστα από βερίκοκο, σύκο, δαμάσκηνο

− Λαχανικά και κυρίως ραπανάκια, χόρτα, καρότα, ντομάτα, ραδίκια, σέλινο, σπανάκι, αντίδια, ζωχοί.

− Όταν συνυπάρχει Σύνδρομο Ευερεθίστου Εντέρου συνιστώνται σε περιορισμένες ποσότητες λαχανικά όπως μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανο,

αρακάς, μπάμιες και όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια), λόγω δυνητικής εμφάνισης συμπτωμάτων μετεωρισμού και αισθήματος κορεσμού.

− Προτιμήστε ψωμί ολικής αλέσεως ή πολύσπορο, ρύζι μη αποφλοιωμένο και ζυμαρικά ολικής αλέσεως

−Για πρωινό ή απογευματινό πρόγευμα,5-10 μεγάλες κουταλιές ALL BRAN, BRAN FLAKES, QUAKER, με γιαούρτι, τσάι, γάλα,

καθημερινά.

− Αύξηση κατανάλωσης υγρών ( 1 ½ -2 λίτρα,περίπου 6 - 8 ποτήρια ημερησίως, κυρίως νερό αλλά και σούπες, χυμούς φρούτων και λαχανικών)

− Αποφυγή μπαχαρικών, καρυκευμάτων και άλλων ουσιών όπως μουστάρδες, κέτσαπ.

− Αποφύγετε πολλές σάλτσες, τηγανιτά,καυτερά.

− Μείωση των αλκοολούχων ποτών, κόκκινου κρασιού, μπύρας, αεριούχων αναψυκτικών και πικάντικων ξηρών καρπών

− Αύξηση φυσικής δραστηριότητας (βοηθά ιδιαίτερα στην κινητικότητα του εντέρου)

− Διατήρηση του φυσιολογικού βάρους

 

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Σε περιόδους έξαρσης και έντονων εκδηλώσεων της νόσου συμβουλευτείτε τον γιατρό Τοπική χρήση Για την ύφεση του ερεθισμού και του πόνου υπάρχουν λοιφές, κρέμες και υπόθετα που χρησιμοποιούνται τοπικά. Τα πιο αποτελεσματικά είναι εκείνα που περιέχουν τοπικά αναισθητικά και κορτιζόνη, τα

οποία επιδρούν γρήγορα τόσο στον πόνο όσο και στη φλεγμονή. Ωστόσο δεν συνιστάται η μακρόχρονη χρήση τους διότι μπορεί να προκαλέσει ενοχλητικές τοπικές βλάβες.

Χορήγηση από το στόμα Αντιφλεγμονώδη και παράγωγα φλαβινοειδών. Τα φάρμακα αυτά ασκούν προστατευτική δράση

στα τοιχώματα των αγγείων, μειώνουν ταχύτατα το οίδημα και τον πόνο, ελαττώνοντας τον κνησμό, τον ερεθισμό και την εξίδρωση και την αιμορραγία.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας πρέπει να γίνεται από το θεράποντα γιατρό με ιδιαίτερη προσοχή ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν παθήσεις του ανώτερου πεπτικού για την αποφυγή επιπλοκών.

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

-ΣΚΛΗΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

-ΕΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΔΕΣΗ

-ΚΡΥΟΠΗΞΙΑ

ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

-ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Στις σοβαρότερες-εμμένουσες-υποτροπιάζουσες περιπτώσεις πραγματοποιούνται χειρουργικές επεμβάσεις, περισσότερο ριζικές, που δίνουν σε έμπειρα χέρια άριστα μακροχρόνια αποτελέσματα.

Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΑΙΜΟΡΡΟΪΔΩΝ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ.

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ:

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΚΟΥΡΑ ΒΥΣΣΙΝΟΧΡΩΑ ΚΟΠΡΑΝΑ ΜΕ ΠΡΟΣΜΙΞΕΙΣ ΒΛΕΝΝΗΣ), ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ, ΑΝΑΙΜΙΑ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑΣ.